16 lampowy wzmacniacz stereofoniczny 


Fotografie i opis wzmacniacza - 
Janusz Krzemień


Przedstawiam wzmacniacz stereofoniczny zbudowany na 16 lampach elektronowych. Jest to konstrukcja tzw. dzielona, czyli składająca się z właściwego wzmacniacza oraz zasilacza umieszczonych w oddzielnych obudowach. 


Rys.1. Widok wzmacniacza dzielonego


Rys.2. Widok wzmacniacza dzielonego od tyłu

Schemat blokowy wzmacniacza dzielonego przedstawiony jest na rys.3.


Rys.3. Schemat blokowy wzmacniacza dzielonego


Wzmacniacz

Widok wzmacniacza przedstawiony jest na rys.4, rys.5. i rys.6., zaś schematy ideowe na rys.7 i rys.8. Jest to układ przeciwsobny z lampami pracującymi w klasie AB w trybie ultralinear.


Rys.4. Widok ogólny wzmacniacza lampowego


Rys.5. Widok wzmacniacza z góry


Rys.6. Widok wzmacniacza w półmroku (prawdziwy "czar lamp")


Rys.7. Stopień wejściowy, inwerter fazy oraz stopień sterujący lampami końcowymi wzmacniacza (jeden kanał)


Rys.8. Stopień wyjściowy wzmacniacza (jeden kanał)

Podstawowe parametry techniczne

  • Lampy stopnia końcowego 2 x 4szt.E34L,
  • Sterujące 2 x 2szt.ECC99,
  • Lampy 2 x EM84,
  • Wzmacniacz wstępny i odwracacz fazy 2 x ECC82,
  • Transformatory wyjściowe toroidalne 10 sekcyjne (push-pull z odczepem ultralinear),
  • Wskaźniki wychyłowe do odczytu rzeczywistego sygnału wejściowego,
  • Siedem wejść sygnałowych na przekaźnikach,
  • Układ opóźniający włączenie głośników o 10sek.,
  • System przełączenia przewodów głośnikowych na drugi wzmacniacz lub amplituner na przekaźnikach,
  • Impedancja wyjściowa 4-8ohm przełączana na przekaźnikach (bez ręcznego przekładania przewodów głośnikowych),
  • Polaryzacja lamp końcowych - osobna regulacja prądu anodowego dla każdej lampy E34L,
  • Korekcja napięcia minusa dla lamp końcowych,
  • Sprzężenie zwrotne włączone/wyłączone przełącznikiem,
  • Pasmo przenoszenia 15Hz-60KHz,
  • Moc wzmacniacza 70W na kanał,
  • Waga wzmacniacza 13kg.

W układzie zastosowałem  kondensatory sprzęgające i odprzęgające MKP, MKS oraz WIMA.

Poniżej przedstawione są zdjęcia wzmacniacza. Przy zdjęciach są tylko krótkie opisy. Nie przedstawiam szczegółowego opisu  procesu uruchomienia wzmacniacza, myślę że każdy zainteresowany układami lampowymi zrozumie o co chodzi. Wzmacniacz został uruchomiony za pomocą miernika cyfrowego bez specjalnych trudności, gdyż nie mam żadnych systemów pomiarowych, oscyloskopów itd. Wzmacniacz przeszedł różne fazy doświadczalne od automatycznej  polaryzacji do skomplikowanej polaryzacji siatek w stopniu mocy z napięciem ujemnym z regulacją prądu anodowego najpierw na 2 lampy E34L ze wspólnym rezystorem katodowym 10R.Po pewnym czasie zrobiłem oddzielną  regulację prądu spoczynkowego dla wszystkich ośmiu lamp E34L tworzących stopień końcowy wzmacniacza.


Rys.9. Wnętrze wzmacniacza (wersja początkowa)


Rys.10. Płytka montażowa od strony druku


Rys.11. Zmontowana płytka wzmacniacza


Rys.12. Płytka wzmacniacza od strony lamp - widoczne potencjometry do regulacji prądu anodowego lamp końcowych


Rys.13. Wnętrze wzmacniacza w trakcie montażu


Rys.14. Widok z góry na zamontowane podstawki i częściowo zmontowane elementy


Rys.15.  Jeszcze jeden widok wzmacniacza w trakcie montażu


Rys.16.  Wnętrze zmontowanego wzmacniacza


Rys.17. Wnętrze wzmacniacza z widocznymi transformatorami toroidalnymi


Rys.18. Nieco powiększony widok wnętrza wzmacniacza z transformatorami toroidalnymi


Rys.19.  Widok wnętrza z innego ujęcia (od przodu)


Rys.20. Widok wnętrza - zbliżenie


Rys.21. Widok wzmacniacza od góry


Zasilacz

Schemat blokowy zasilacza przedstawiony jest na rys.21., zaś schemat ideowy na rys.22 i rys.23.


Rys.21. Schemat blokowy zasilacza


Rys.22. Schemat ideowy zasilacza (uwaga: rezystory 120K powinny być połączone równolegle do kondensatorów elektrolitycznych)


Rys.23. Układ miękkiego startu oraz układ opóźnionego włączania napięć anodowych

Podstawowe parametry techniczne zasilacza:

  • Transformator toroidalny 600VA,
  • Dwa dławiki niskiej częstotliwości dla zasilaczy stopni końcowych,
  • Uzwojenia:
    • Anodowe dla wzmacniaczy mocy i przedwzmacniaczy,
    • Żarzenia 6,3V/6A dla lamp ECC99, ECC82,EM84,6,3V/16A dla lamp E34L, oraz 12,6V/1A,
  • Zasilacze:
    • Stopnia końcowego 2 x +440V.
    • Przedwzmacniaczy 2 x +410V,
    • Polaryzacji lamp końcowych 2 x -45V,
    • Żarzenie lamp przedwzmacniaczy dla kanałów L-R napięciem stałym,
  • Układ opóźniający na przekaźnikach o około 105 sek. włączenie napięć anodowych dla przedwzmacniaczy i stopni końcowych z funkcją standby.
  • Soft start - miękki start.
  • Układ na przekaźnikach do zasilania anod stopnia końcowego napięciem 2 x +370V,2 x +410V,2 x +440V w wersji doświadczalnej przy automatycznej polaryzacji. Przekaźniki usytuowane są po stronie napięć zmiennych. Układ może służyć do łagodnego przejścia do napięć wyższych,
  • Gniazdo sieciowe z filtrem,
  • Każde gniazdo bezpiecznikowe ma obok diodę LED, która sygnalizuje o włączeniu napięcia,
  • Waga zasilacza 15kg.

A oto kilka fotografii zasilacza.


Rys.24. Widok od przodu


Rys.25. Widok od tyłu


Rys.26. Widok z boku i z góry


Rys.27. Zasilacz - wnętrze w zbliżeniu przed zmontowaniem w obudowie


Obudowa

Obudowy wykorzystałem z rozbiórki amplitunera oraz korektora Radmor. Zostały zmodyfikowane pod kątem wymagań mojego projektu. Panele górny, czołowy, tylny zostały wykonane z blachy stalowej o grubości 1,5mm. Dodatkowo wstawiłem poniklowaną płytę stalową która wzmacnia część dolną wzmacniacza, a zarazem oddziela ekranem od zasilacza. Na spodzie obudowy zamontowane są transformatory wyjściowe toroidalne i inne elementy wzmacniacza. Dodatkowo obudowa została wzmocniona panelem wewnętrznym oraz wspornikami bocznymi na których zamontowana jest płytka drukowana wzmacniacza. To samo dotyczy obudowy zasilacza z wyjątkiem pozostawionej pokrywy górnej. Wszystkie otwory pod lampy i gniazda zostały wykonane ręcznie (rys.28. i rys.29). Tuleje okalające lampy są wytoczone ze stali i zgrzane do panelu górnego. Stopki i podkładki wytoczone są z mosiądzu. Oprócz paneli tylnych które są poniklowane, całość pomalowana jest lakierem typu metallic.


Rys.28. Elementy obudowy


Rys.29. Widok na panel z ręcznie wykonanymi otworami na lampy

Wzmacniacz ma bardzo przyjazne i praktyczne funkcje mojego pomysłu  niespotykane w innych wzmacniaczach, lecz nie każdy musi je wykorzystać. Bardziej szczegółowe opisy wzmacniacza można znaleźć na forum Elektrody i Triody np. opis wykonania obudowy i szczegółowy opis poszczególnych funkcji  wzmacniacza i przełączników.

Janusz Krzemień Nysa woj. Opolskie
Zawód Kuśnierz - mistrz specjalista futrzarski.

[Dział DIY]

© 2008 TRIODA Grzegorz Makarewicz & FONAR